آیا عصبانیت یک انتخاب است؟

و چرا یک لیدر می تواند ناراحت شود، اما هیچ گاه عصبانی نمی شود؟

مگر عصبانیت یک انتخاب است؟ خیابان های شهر را که رصد می­ کنیم، به دفعات این صحنه را می­ بینیم: دو نفر ماشین­ های­ شان با هم تصادف می­ کند، پیاده می­ شوند و سر هم داد می­ زنند! آیا آن­ها انتخاب کرده­ اند عصبانی باشند؟ به بیان دیگر، آیا می توانند انتخاب کنند که عصبانی نشوند؟ در این جستار چیستی و چگونگی این انتخاب را بررسی می­ کنیم، و نحوه ­ی عملکرد آن را در یک تیم نیز آنالیز می­ کنیم. این که آیا لیدر یک تیم می­ تواند هیچ­گاه عصبانی شود، یا به محض بروز عصبانیت دیگر شایستگی رهبری تیم را ندارد؟!

روبروی میزش ایستاده ­ایم. الآن ۱۰ دقیقه­ ای می­ شود تلفن دست­ ش است و دارد با یکی از اعضای خانواده ­اش درباره ­ی مهمانی دیشب صحبت می­ کند. اصلاً هم مهم نیست شما، نفر پشت سری شما و آن نفر سوم معطل ایستاده ­اید تا ایشان لطف بفرمایند، مکالمه ی خصوصی ­شان را در وقت کار زودتر به اتمام برسانند و کار ۲۰ ثانیه ­ای شما را انجام دهند. گوشی را که بالاخره می­ گذارد، نیز، طوری برخورد می­ کند که اگر شما نبودید مجبور نبود صحبت جذاب­­ ش پشت تلفن را درست جایی که گُل انداخته قطع کند تا با اکراه به کار شما بپردازد. برگه­­ تان را که نگاه می­ کند، روی­ ش تاریخ می­ زند، سی آذر؛ یعنی درست ۵۶ روز دیگر. دلیل­ ش را که می­ پرسی، چون مزاحم مکالمه­ ی تلفنی­ ش هم بودی­، برافروخته می­ شود که مگر باید به شما پاسخ هم بدهد؟! و آن فرد در آن سیستم مریض هیچ مرجع نظارتی ندارد، و شما باید درست ۵۶ روز صبر کنید. در این مواقع، دو راه بیشتر ندارید: عصبانی شوید، یا عصبانی نشوید. اما مگر عصبانیت یک انتخاب است؟

تصویری از فردی عصبانی با درجه ی عصبانیت زیاد

عصبانیت یک انتخاب است!

زمانی که می­ پنداریم – به درستی یا غلط – زمین و زمان به ما سخت گرفته ­اند، که حق­ مان – به درستی یا غلط – پایمال شده است، زمانی که ناملایماتی می بینیم، زمانی که یک «نه»­ی قاطعانه – به درستی یا غلط – می ­شنویم، تمامی موجودیت ما همصدا می­ شود که کاری کند. در آن لحظه بافت منسجم درهم­ تنیده ­ای را می ­مانیم که باید خودش را رها کند. درست و دقیقاً در همین ثانیه­ ها یک صفحه­ ی pop-up انتخاب دو گزینه­ ای جلوی روی­ مان باز می ­شود: یک. عصبانیت دو. عدم عصبانیت. ممکن است ما داریم درست می­ گوییم، یا ممکن است اشتباه کرده­ باشیم. بحث این مقاله این نیست. این مقاله همچنین ما را به انفعال و گذشتن از حقی که باید از آن صیانت کنیم سوق نمی­ دهد؛ این مقاله سعی می­ کند ما را با انتخاب دو-گزینه­ ای عصبانیت یا عدم عصبانیت در مواقع سختی آشنا کند. قطعاً بدون عصبانیت هم می­ شود دفاع جانانه­ تری از حقوق خود کرد، و هم می­ توان بازتر و روشن­تر بازنگری کرد تا از اشتباهات درس گرفت.

این چهره ی زشت …

عصبانیت زشت­ ترین چهره­ ی افراد را نشان­ مان می ­دهد. افراد وقتی برافروخته می­ شوند، به دمای جوش می­ رسند، آب می ­شوند، کم می ­شوند، و دیگر دوست داشتنی نیستند. فرد عصبانی در ضعیف ­ترین حال خودش قرار دارد؛ حالت یا فازی که از عدم کنترل می ­آید و در این جابجایی یا رها کردن خود به بیرون، فرد تهی و شکننده می ­شود. فردی که عصبانیت را برگزیده حالا دنبال ترحم است تا دیگران او را تایید کنند. اما مگر می ­شود آدمی که زشتی را برای خودش انتخاب کرده، که دوست دارد دوست­ داشتنی نباشد، را دوست داشت؟ حتی اگر حرفش حرف درستی باشد.

خداحافظ دیالوگ!

اولین پیامی که عصبانیت با خود به همراه می آورد، خداحافظی با دیالوگ است. فرد عصبانی عصبانی می­ شود چون نسبت به دیالوگ نا امید است. دیالوگ اما برای خود هیچ بُن­ بستی متصور نیست. دیالوگی که بر پایه­ ی رعایت درست چهار اصل آن یعنی کمیت، کیفیت، ارتباط و نحوه­ ی انجام شکل گرفته باشد برای خود هیچ بُن­ بستی متصور نیست. حتی اگر طرف مقابل هم آن­ها را رعایت نکند، راه دارد. مگر این­که طرف مقابل، یا ما، عصبانی شویم؛ که دیگر هیچ راهی وجود ندارد: خداحافظ دیالوگ.

یک لیدر هیچ گاه عصبانی نمی شود.

عصبانیت نشانه­ ای از عدم کنترل است. عصبانیت زشت ­ترین چهره را از فرد بروز می­ دهد. عصبانیت مرگ نه تدریجی بلکه دفعی دیالوگ است. پس چطور می توان سه خصوصیت مهم یک رهبر تیم: تسلط بر شرایط، دوست داشتنی و امن بودن و اعتقاد به دیالوگ را از او گرفت و همچنان اصرار داشت او آدم­ ها را lead کند؟ که با ذهن و قلب آدم­ ها توأمان ارتباط برقرار کند؟ یک لیدر مانند هر یک از اعضای تیم حق دارد از موضوعی «ناراحت» شود، اما بایستی خودش و شرایط تیم­ ش را کنترل کند، امن و امان تیم ش بماند و با دیالوگ موضوع را حل کند. و شرایطی بهتر از قبل را رقم بزند. قانون مهمی در بین مدرسین اصول رهبری وجود دارد: تنها یک­بار عصبانیت و فقدان شایستگیِ رهبریت تیم. تنها یک­بار.

احسان گرجی

مدرس رهبری و توسعه فردی

0 پاسخ

دیدگاه شما

نظر شما پس از بررسی منتشر خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رویداد پیشنهادی

این کارگاه آموزشی مرکز ثقل باکس تابستان است. کارگاه آموزشی چگونه یک لیدر ناب باشیم؟ تور آموزشی دو روزه ای ست در مردادماه که در ۸ ساعت بر مهمترین مباحث روزِ موفقیت و رهبریت شخصی، و تیمی و شغلی، متمرکز می شود و آموزش های آن را فراهم می آورد. حضور در این کارگاه تجربه ای بسیار کاربردی از #ارتقای_فردی و #تیم_ورک و رهبریتِ نابِ تیم برایتان خلق می کند.